TEMA Vakfı, 5 Aralık Dünya Toprak Günü’nde toprağın yaşamımızdaki hayati rolünü hatırlatarak, kentlerde hızla artan betonlaşmanın yol açtığı toprak kaybına dikkat çekti.
İSTANBUL (İGFA) -TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, kentleşmenin tarım topraklarını hızla tükettiğine dikkat çekerek, toprağın korunmasının her zamankinden daha önemli olduğunu söyledi. Ataç, “Kırsal alanları hızla yutarak büyüyen kentler toprağı yok ediyor. Oysa iklim krizi ve artan gıda ihtiyacı karşısında kentlerin dayanıklılığı ve refahı, sağlıklı topraklara ve toprağın hayat verdiği yeşil alanlara bağlı” dedi.
Araştırmalara göre, Türkiye’de son 35 yılda İstanbul büyüklüğünde yeni kent alanı oluşturuldu. Dünyada ise bu dönemde kent alanları iki kat artarak, her gün yaklaşık 33 bin futbol sahası büyüklüğünde toprak betonla kaplandı. Türkiye’de ise bu rakam 667 futbol sahası büyüklüğünde. Ataç, “Kişi başına düşen tarım alanı son 30 yılda yüzde 50 azaldı. Mevcut tarım alanları 20 yıl sonra nüfus artışı nedeniyle yetersiz hale gelecek. Ayrıca iklim krizinin etkisiyle azalan yağışlar ve artan kuraklıklar tarımsal üretimi düşürüyor” diye konuştu.
Plansız kentleşmenin, iklim krizinin etkilerini artırdığına dikkat çeken Ataç, Türkiye’de tarım topraklarının yüzde 30’unun üretkenliğini kaybettiğini ve her yıl 642 milyon ton verimli üst toprağın kaybolduğunu söyledi. Ataç, bu gidişatın devam etmesi halinde 2050’de dünyadaki tarım topraklarının yüzde 90’ının sağlığını yitireceğini, buna karşılık gıda ihtiyacının yüzde 50 artacağını belirtti.
Kentlerde yeşil alan eksikliğine de dikkat çeken Ataç, Türkiye’de kentsel yeşil alan oranının yüzde 1’in altında olduğunu ve kişi başına düşen alanın önerilenin yalnızca altıda biri kadar olduğunu vurguladı. Ataç, “Toprağı kaybetmek yaşamı kaybetmektir. Artan nüfusu beslemek, afet risklerini azaltmak ve iklim krizine karşı koymak istiyorsak toprağı merkeze koymak zorundayız” ifadelerini kullandı.
Ataç, karar vericilere ve yerel yönetimlere çağrıda bulunarak, bilim, doğa ve katılımcılığı esas alan planlamalar yapılması, doğal varlıkların korunması ve bozulmuş toprakların iyileştirilmesi konusunda acil adımlar atılması gerektiğini dile getirdi.
