TBMM’ye sunulan 12. Yargı Paketiyle yargıda kapsamlı değişiklikler geliyor

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunuldu. Teklif, icra-iflas hukukundan ceza muhakemesine, idari yargıdan noterlik işlemlerine kadar birçok alanda önemli düzenlemeler içeriyor.

ANKARA (İGFA) - Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Başkanlığına sunuldu.

Teklife göre, Yargıtay, bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerince verilen para alacağına ilişkin ilamların idare tarafından gecikmeksizin yerine getirilmesi zorunlu olacak. Alacaklıların banka hesap bilgilerini yazılı olarak bildirmesinin ardından, hükmedilen tutarın en geç bir ay içinde ödenmesi gerekecek. Bu sürede ödeme yapılmaması halinde ilamlı icra takibi başlatılabilecek.

MİRASÇILAR İÇİN ÖZEL SATIŞ DÜZENLEMESİ

Miras yoluyla edinilen ve üçüncü kişilerin ortak olmadığı taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi halinde ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. Bu uygulama bir defaya mahsus olmak üzere hayata geçirilecek.

İcra satışlarında elektronik satış portalı üzerinden gerçekleştirilen açık artırmalara ilişkin kurallar yeniden düzenleniyor. İhale bedelini süresinde yatırmayanlara idari para cezası uygulanacak, yatırılan teminatlar ise iade edilmeyecek. Ayrıca satış isteyen alacaklıların teminat yükümlülüklerine ilişkin yeni hükümler getiriliyor.

NOTER EVRAKLARINA DİJİTAL ERİŞİM

TBMM'nin resmi internet sitesinde yer alan habere göre Noterlik Kanunu'nda yapılacak değişiklikle mahkeme ve savcılıkların talep ettiği noterlik evrakları elektronik ortamda gönderilebilecek. Bu işlemler için herhangi bir harç veya ücret alınmayacak.

Düzenlemeyle idare mahkemelerinde tek hâkim tarafından karara bağlanabilecek dava türlerinin kapsamı genişletiliyor. 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlerden kaynaklanan davalar ile bazı öğrenci ve kamu personeli işlemlerine ilişkin davalar tek hâkim tarafından görülebilecek.

Danıştay daire sayısının azaltılmasına yönelik uygulamanın süresi dört yıl daha uzatılacak. Buna bağlı olarak boşalan üyeliklere ilişkin seçim usullerinde de değişikliğe gidilecek.

HÂKİM VE SAVCI YARDIMCILARINA YENİ EĞİTİM SİSTEMİ

Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçleri yeniden yapılandırılıyor. Eğitimlerde anayasa hukuku, insan hakları, ceza ve özel hukuk, karar yazımı ve duruşma yönetimi gibi alanlara ağırlık verilecek. Yazılı ve sözlü sınavlarla mesleki yeterlilik ölçülecek. Hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası uygulanabilecek.

Teklifte yer alan düzenlemeye göre, sözleşmeyle belirlenmemiş kanuni faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i esas alınarak hesaplanacak.

CEZA MUHAKEMESİNDE DNA VE DİJİTAL VERİ DÜZENLEMESİ

Genetik inceleme sonuçlarının saklanması ve imhasına ilişkin yeni kurallar getiriliyor. DNA verileri belirli süreler sonunda imha edilecek ve ilgili kişiler belirli şartlarda verilerinin silinmesini talep edebilecek.

Bilgisayar ve dijital verilere ilişkin arama ve el koyma işlemlerinde de yeni güvenceler getiriliyor. Hakim onayı alınmayan işlemler sonucunda elde edilen kopyalar ve çözümlenen metinler derhal imha edilecek.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kurumu yeniden şekillendiriliyor. Buna göre, iki yıl veya daha az süreli hapis cezalarında belirli şartların oluşması halinde HAGB kararı verilebilecek. Kararlara karşı istinaf ve temyiz yolları açık olacak. Öte yandan işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele niteliğindeki suçlarında HAGB hükümleri uygulanamayacak.

Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılacak değişiklikle kaçak sanıklar hakkında kovuşturma yürütülebilecek. Ancak sorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilemeyecek.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılacak değişiklikle duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemeyecek. Ayrıca "belirsiz alacak davası" uygulaması kaldırılarak alacak miktarının tahkikat sonuna kadar artırılabilmesine imkan tanınacak.

ELEKTRONİK AÇIK ARTIRMA SİSTEMİ YAYGINLAŞIYOR

Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışları da UYAP'a entegre elektronik satış portalı üzerinden gerçekleştirilecek.

Teklifin gerekçesinde, yargı süreçlerinin hızlandırılması, mahkemelerin iş yükünün azaltılması, dijitalleşmenin artırılması ve vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılmasının hedeflendiği belirtildi. Düzenlemenin yasalaşması halinde yargı sisteminde birçok alanda yeni uygulamalar hayata geçirilecek.