İzale-i şuyu davaları 10 yılda ikiye katlandı... Arabuluculukta anlaşma oranları geriledi

Türkiye’de miras kalan gayrimenkuller nedeniyle yaşanan anlaşmazlıklar her geçen yıl artıyor. Son 10 yılda ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davaları iki katından fazla yükselirken, uzmanlar doğru ve bağımsız değerlemenin aile içi uyuşmazlıkları mahkemeye taşınmadan çözebileceğine dikkat çekiyor.

İSTANBUL (İGFA) - Miras paylaşımı konusunda yaşanan anlaşmazlıklar, Türkiye’de yargı sisteminin önemli gündem başlıklarından biri olmaya devam ediyor. Verilere göre ortaklığın giderilmesi davalarının sayısı 2014 yılında yaklaşık 25 bin seviyesindeyken, 2021 yılında 54 bini aşarak son 10 yılda iki katından fazla artış gösterdi.

Uzmanlar, bu artışın özellikle miras kalan gayrimenkullerin paylaşımı konusunda yaşanan anlaşmazlıkların boyutunu ortaya koyduğunu belirtiyor.

ARABULUCULUKTA ANLAŞMA ORANLARI GERİLEDİ

Miras ve ortak mülkiyetten kaynaklanan uyuşmazlıkların mahkemeye taşınmadan çözülmesi amacıyla 2023 yılında zorunlu arabuluculuk sistemi devreye alınmıştı. Ancak 2024 ve 2025 yıllarında arabuluculuğa taşınan dosya sayısı artmasına rağmen tarafların uzlaşma oranlarında düşüş yaşandı. Verilere göre, arabuluculuk sürecinde anlaşma oranı yüzde 24 seviyelerinden yüzde 14’e kadar geriledi. Bu durum, taraflar arasındaki değerleme ve paylaşım konusundaki görüş ayrılıklarının devam ettiğini ortaya koyuyor.

SORUNUN MERKEZİNDE GAYRİMENKULÜN DEĞERİ VAR

Miras paylaşımında yaşanan anlaşmazlıkların temelinde çoğu zaman taşınmazların gerçek piyasa değerine ilişkin farklı beklentiler bulunuyor. Bölünemeyen konut, arsa ve ticari gayrimenkuller sıklıkla açık artırma yöntemiyle satışa çıkarılırken, satışların piyasa değerinin altında gerçekleşebilmesi mirasçıların elde edeceği geliri azaltabiliyor.

Satış sürecindeki harçlar ve diğer yasal giderler de eklendiğinde, mirasçılara kalan net pay daha da düşebiliyor.

“EN İYİ MİRAS PAYLAŞIMI MAHKEMEYE GİTMEYENDİR”

Sektör temsilcilerinden Simla Budakoğlu Sönmezler, güvenilir bir değer tespitinin miras paylaşımında uzlaşmayı kolaylaştıran en önemli unsur olduğunu belirterek, “En iyi miras paylaşımı, mahkemeye hiç gitmeyendir. Mirasçılar güvenilir bir değer tespiti aldığında, anlaşmazlığın büyük kısmı daha dava açılmadan çözülebiliyor” değerlendirmesinde bulundu.

Sönmezler’e göre miras paylaşımında sık yapılan hatalardan biri de eşit paylaşımın “eşit sayıda taşınmaz” anlamına geldiğinin düşünülmesi. Ancak her taşınmazın konumu, kullanım amacı, kira getirisi ve piyasa değeri farklı olduğu için adil paylaşım ancak doğru değerleme ile mümkün olabiliyor. Birden fazla gayrimenkulün bulunduğu miraslarda paylaşım süreci daha karmaşık hale geliyor.

Uzmanlar, örneğin 10 taşınmazın 5 mirasçı arasında paylaşılmasında yalnızca taşınmaz sayısına bakmanın adil bir sonuç vermediğini vurguluyor. Bu tür durumlarda tüm portföyün bütüncül olarak değerlendirilmesi, taşınmazların gerçek piyasa değerlerinin belirlenmesi ve gerekirse nakdi denkleştirme yöntemleriyle payların eşitlenmesi gerekiyor.